(Bhí an t-alt seo i gcló i bhFoinse cheana ach tá mé á chur suas anseo freisin toisc go mbaineann an méad seo go dlúth leis an mbealach ina bhfuil mé ag tabhairt faoi m'aistear tríd an mBrasaíl.)
An mhaidin sular fhág mé go dtí an Bhrasaíl bhí comhrá fada agam le Breandán Ó hEaghra faoi mo phlean na treoirleabhair ar fad a fhágáil sa bhaile agus mé ag dul ag taisteal sa Bhrasaíl ar feadh (nach mór) trí mhí. Bhí mé féin go mór idir dhá chomhairle faoin bplean go fóill, agus ba bheag nár éirigh le Breandán m'intinn a athrú. Bhí sé ag moladh go dtabharfainn liom an treoirleabhar, agus nach n-osclóinn é. Ach tá aithne níos fearr ná sin agam orm féin: ní duine mé atá in ann chuig cathú.
Mar sin, d'imigh mé liom agus d'fhág mé an Lonely Planet agus an Rough Guide ar an tseilf. Bhí mo mhála droime níos éadroime dá bharr, ach ní raibh ansin ach an chúis ba lú gur theastaigh uaim na treoirleabhair a fhágáil sa bhaile. An chúis is mó ná seo:
Is fuath liom an Lonely Planet.
Ní ligfeadh an Lonely Planet dom dul anseo, mar shampla.
Sin é. Tá sé ráite agam. Smaoineamh maith a bhí sa Lonely Planet (agus sa Rough Guide, agus i chuile threoirleabhar eile a chóipeáil iad ó shin) i dtús ama. D'aimsigh siad margadh taistealaithe nua: lucht na málaí droma. Ach, a bhuíochas leis an Lonely Planet (agus amach anseo, nuair a deirim Lonely Planet, tá chuile threoirleabhar eile i gceist agam chomh maith) tá na háiteanna a bhíodh uaigneach tráth ag cur thar maoil le málaí droma anois.
Admhaím é. Tá neart treoirleabhair de chuid an Lonely Planet ar mo sheilfeanna leabhar. Admhaím gur bealach maith iad le haithne sciobtha a chur ar áit agus do bhealach a dhéanamh timpeall ann. Ach ní chuirfidh tú aithne cheart ar an áit a bhfuil tú ag dul, agus is mó an seans go gcuirfidh tú aithne ar dhaoine eile atá ag taisteal le mála droime ná ar mhuintir na háite.
Cén fáth? Nuair a bhíonn duine ag taisteal leis an Lonely Planet, leanfaidh sé treoir an leabhair in ionad treoir a shróin féin, agus dá bharr sin beidh sé ag siúl sna coiscéimeanna doimhne atá gearrtha amach sa chosán turasóireachta atá cruthaithe ag an treoirleabhar. Sampla beag. Dá mbeadh duine ag dul go dtí an Bhrasaíl leis an Lonely Planet ina mhála droime, ghabhfadh sé go Rio, Salvador, Iguaçu, Jericoacoara, agus seans an Amazóin. I Rio, d'fhanfadh sé in óstán nó brú óige a mhol an leabhar. Rachfadh sé ag ithe i mbialann a mhol an leabhar. D'ólfadh sé deoch san áit a ndéarfadh an Lonely Planet go raibh sé 'cool' deoch a ól. Agus ní bhacfadh sé le háit ar bith eile. Thug mé féin faoi deara, nuair a thaistil mé tríd an mBrasaíl (nó áiteanna eile) leis an Lonely Planet roimhe seo, go n-éireoinn beagáinín ró-ghafa leis an leabhar, agus go RAIBH orm dul chuig a leithéid de bhialann nó a leithéid de phub toisc go raibh sé molta ag an leabhar.
Ach éiríonn cúrsaí níos measa. Ní amháin go n-insíonn an Lonely Planet duit cá háit a ba cheart duit dul, insíonn an Lonely Planet duit cá háit nár cheart duit dul chomh maith. Ní ligeann an Lonely Planet cead duit sráideanna Rio a shiúl leat féin san oíche (Craiceáilte, rinne mé sin go minic. Níl ann ach go gcaithfeadh tú a bheith cúramach nach siúlann tú isteach i favela.) Ní mholann an Lonely Planet duit dul go ceantar Luz i São Paulo. (Tá an ceantar go breá, rud beag leamh, ach comh sábháilte le ceantar ar bith eile.) Cuireann an Lonely Planet fainic ort faoi áit amháin, faitíos roimh áit eile, agus sa deireadh, bíonn eagla ort chuile uair a bhaineann tú cathair nua amach. Go dtí go bhfaigheann tú amach, arís eile, go raibh an treoirleabhar ag dul thar fóir agus go bhfuil stíl scríbhneoireachta na dtreoirleabhar dírithe ar chailíní óga fionna nár chuir cos thar teorainn Kansas riamh (gabh mo leithscéal, Dorothy.)
Agus tugann sé sin chuig phointe eile mé, an pointe is tábhachtaí, b'fhéidir. Má thaistealaíonn tú le treoirleabhar de chuid an Lonely Planet / Rough Guide / Let's Go i do ghlac, bíodh a fhios agat go bhfuil tú ag breathnú ar an saol tríd spéaclóirí Astrálacha / Sasanacha / Meiriceánacha. Ar ndóigh, tá sé sin togha má tá tú ag taisteal go dtí an Astráil, go Sasana nó go Meiriceá. Ach tá fadhb mhór agam leis sin agus mé ag taisteal in áit éigin eile. Níl mé ag iarraidh breathnú ar an mBrasaíl le dearcadh Angla-Mheiriceánach, go raibh maith agat.
Bhuel, tá an íde béil thart. Cén chaoi a bhfuil ag éirí liom mar sin? Ar mhothaigh mé an Lonely Planet uaim? An ndeachaigh mé isteach chuig siopaí leabhar chun sracfhéachaint sciobtha a chaitheamh ina cuid leathanaigh? Ar bhreathnaigh mé ar an suíomh idirlín?
Níor mhothaigh, ní dheachaigh, agus níor bhreathnaigh, agus tá mé ag baint níos mó sult as an aistear seo ná as aistear ar bith a chur mé díom riamh. Níl mé faoi bhrú dul ag breathnú ar áit faoi leith mar gheall go bhfuil an treoirleabhar á rá liom; níl orm ithe san áit is 'cool' ina bhfuil na hippie backpackers eile ar fad ag ithe, (tá cead agam bia a ithe ar an tsráid, rud faoina mbeadh an leabhar in amhras go mór!), téim chuig áiteanna nach bhfuil luaite sa leabhar ar chor ar bith. Tá mé ag déanamh, mar a déarfadh Seosamh Mac Grianna, mo bhealach féin.
An bhfuil eagla orm? Níl níos mó. Bhí, rud beag, ag an tús. Anois is cuma liom léimt isteach i mbus gan fhios cinnte cá bhfuil mé chun dul amach as arís agus gan lóistín ar bith a bheith socraithe. Cuirim ceist ar dhuine éigin nuair a shroichim ceann scríbe, agus tá mé ag sábháil airgid, toisc go gcuireann siad chuig na háiteanna leis an margadh is fearr san áit is fearr mé. Sáraíonn eolas áitiúil treoirleabhar ar bith. Agus níl an plainéad seo uaigneach gan an treoirleabhar ach an oiread - is ea is lú airde a thugann tú ar an leabhar, is ea is mó den tírdhreach agus de mhuintir na háite a fheicfeas tú.
Nóta: Is é rogha pearsanta an údair taisteal gan treoirleabhar, ach tá chuile thaistealaí freagrach as a chuid cinnidh féin. Níl aon rud ag an údar i gcoinne údair an Lonely Planet ach an oiread, ach is féidir leis déanamh dá n-uireasa.
30 °C
30 °C
